Όσον και αν αρνείσαι την αλήθεια, η αλήθεια εξακολουθεί να υπάρχει…
«Αν η ελευθερία σημαίνει απολύτως κάτι, σημαίνει το δικαίωμα να λες στους ανθρώπους αυτό που δεν θέλουν να ακούσουν»
George Orwell
Τα τελευταία χρόνια είχε ξεκινήσει μια μεγάλη εκστρατεία για δήθεν απομυθοποίηση του Μακαρίου.
Η εκστρατεία ήταν μια προσπάθεια να φορτωθούν όλα τα δεινά της Κύπρου στον Μακάριο.
Μόνος ο Μακάριος κατέστρεψε την Κύπρο. Δεν πήρε καμιά σωστή απόφαση και ήταν υπάκουος στις επιθυμίες της βρετανικής διπλωματίας, επειδή ήταν θύμα εκβιασμού. Ήταν και πολλοί που είναι βέβαιοι ότι, στην ομιλία του στα Η.Ε. στις 19 Ιουλίου 1974, κάλεσε την Τουρκία να επέμβει. Ήταν μια εκστρατεία που περιείχε μεν αλήθειες, αλλά και πολλά ψέματα και υπερβολές.
Ο «εμφύλιος» μεταξύ των λεγόμενων Μακαριακών και Γριβικών, στα διάφορα social media και στις εφημερίδες, έχει φθάσει στα επίπεδα της δεκαετίας του 1970. Η απάντηση της «Μακαριακής» πτέρυγας ήλθε οργανωμένη και «εξοντωτική». Επιστρέψαμε στο αλάθητο του Πάπα!
Είναι απίστευτο ότι, σε μια κατεχόμενη χώρα, ελάχιστοι τολμούν να παραδεχθούν ότι Μακάριος και Γρίβας φέρουν ευθύνες και υπέπεσαν σε βασικά λάθη. Οι διαθέσεις τους ήταν αγαθές. Όμως, ο χρόνος και η υπεροψία που έρχεται με τη δύναμη της εξουσίας συναντούν τον ναρκισσισμό που διακατέχει ΟΛΟΥΣ τους μεγάλους άνδρες.
Πολλά μπορούν να συγχωρεθούν ή να δικαιολογηθούν ένεκα συνθηκών, ξένων δυνάμεων, αλλά και ανθρώπινων αδυναμιών και εγωισμών.
Τεράστιοι ηγέτες παγκοσμίου εμβέλειας, W. Churchill, John Kennedy κ.ά., βρίσκονται στο στόχαστρο κριτικής για λάθη χωρίς πρόβλημα. Αλάνθαστοι δεν υπάρχουν… εκτός από τη φαντασία μας.
Στην Κύπρο οι δυο ιστορικοί ηγέτες πρέπει να παραμένουν στο απυρόβλητο ως αλάνθαστοι;
Φυσικά, άλλο κριτική και άλλο ύβρεις και ανόητοι αφορισμοί.
Ένας πυλώνας που προκαλεί «συγκρούσεις» μεταξύ των φανατικών είναι οι αναφορές στην έλλειψη δημοκρατικών θεσμών πριν και κατά την εποχή της παρουσίας της ΕΟΚΑ Β΄.
Οι δυο ηγέτες δεν φέρουν τις ίδιες ευθύνες για τις συγκρούσεις του 1971–74. Ο Μακάριος είχε πάντα την υποστήριξη της συντριπτικής πλειοψηφίας του λαού.
Ήταν τρομερό σφάλμα και αυταπάτη η δημιουργία της ΕΟΚΑ Β΄, σε μια προσπάθεια να επιβάλει τη γνώμη της μειοψηφίας. Ήταν επίσης φανερό ότι πηγαίναμε προς συγκρούσεις μεταξύ πρώην συναγωνιστών στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ.
Εκτός από όλα τα άλλα, δεν υπήρχε πιθανότητα «επιτυχίας». Και «επιτυχία» θα ήταν η ανατροπή της νόμιμης κυβέρνησης.
Το 1955–59 ο λαός, στο σύνολό του, ήταν υπέρ της ΕΟΚΑ και βοηθούσε παντοιοτρόπως τα μέλη της εναντίον των Άγγλων. Ακόμα και αυτοί που διαφωνούσαν με τον ένοπλο αγώνα δεν ήταν, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, στο πλευρό των Άγγλων. Το 1971–74 ήταν μια ενδοκυπριακή σύγκρουση.
Πώς φθάσαμε στο σημείο να υπάρχει εύφορο έδαφος για τη δημιουργία της ΕΟΚΑ Β΄
Το τέλος του αγώνα, τον Μάρτιο του 1959, προκάλεσε προστριβές και ανησυχίες ως προς τη Συμφωνία της Ζυρίχης. Υπήρχε, όμως, και μια ευφορία μεταξύ του λαού.
Χιλιάδες νέοι άνθρωποι ζούσαν στις φυλακές και στα κρατητήρια και άλλοι ζούσαν σε τρύπες της γης, έχοντας επικηρυχθεί με το τότε αστρονομικό ποσό των 5.000 λιρών (170.000 σήμερα!).
Με το τέλος του αγώνα υπήρξε μια γενική ευφορία. Γονείς είδαν τα παιδιά τους να βγαίνουν από τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως και νέοι άνθρωποι άρχισαν να ζουν μια χαρούμενη ζωή. Ο «βραχνάς» της μυστικότητας και της συνωμοτικότητας έφυγε.
Επέστρεψε στην Κύπρο ο Μακάριος. Κυριακή, 1 Μαρτίου. Του «επιφυλάξαμε» τη μεγαλύτερη υποδοχή που έγινε ποτέ. Η μελωδική του φωνή μάς μάγεψε. Το «Νενικήκαμεν» έφερε δάκρυα στα μάτια μας.
Πέρασαν οι μέρες και είχαμε τη μεταβατική κυβέρνηση, με μέλη σχεδόν εξ ολοκλήρου νεαρούς αγωνιστές της ΕΟΚΑ.
Όπως σε κάθε μετεπαναστατική περίοδο, υπήρχαν προβλήματα. Άρχισαν οι φωνές για «προδοτικές» Συμφωνίες της Ζυρίχης. Οι Βρετανικές Βάσεις, τα υπερπρονόμια των Τούρκων συμπατριωτών μας, οι εγγυήτριες δυνάμεις, ο αποκλεισμός της Ένωσης με βάση το Σύνταγμα. Και ο Γρίβας Διγενής άρχισε να κατακρίνει τις Συμφωνίες, με τον ισχυρισμό ότι τον κράτησαν στο σκοτάδι. Όταν, όμως, δέχθηκε τις Συμφωνίες, στις 9 Μαρτίου, είχε πει ότι ήταν προτιμότερες από έναν εμφύλιο πόλεμο.
Υπήρχε, όμως, στην Κύπρο αντιπολίτευση. Ο Μακάριος δεν ήταν συνηθισμένος σε κάτι τέτοιο. Τον καιρό του αγώνα ο Διγενής έκανε αγώνα για να τον επιβάλει. Το σύνθημα ήταν «Μόνον ο Μακάριος». Τον επέβαλε.
Έγιναν εκλογές τον Δεκέμβριο του 1959. Για πρώτη και τελευταία φορά το ΑΚΕΛ συμμάχησε με μια μικρή μερίδα δεξιών. Όπως αναμενόταν, μεγάλος νικητής ήταν ο Μακάριος. Υπήρξε έλλειψη δημοκρατίας στον εκλογικό αγώνα, με μερικούς τραμπουκισμούς, αλλά δεν θρηνήσαμε θύματα.
Η αντίθετη άποψη συνέχισε να μην είναι ανεκτή.
Επιβεβαίωση του τραμπουκισμού και ένδειξη της έλλειψης δημοκρατικών θεσμών ήλθε στις 25 Απριλίου 1960. Η κυβέρνηση ήταν μεν μεταβατική, αλλά είχε απόλυτο έλεγχο της αστυνομίας κ.λπ. Έγινε απαγωγή του βετεράνου δημοσιογράφου Αντώνη Φαρμακίδη και καταστράφηκαν τα φύλλα της εφημερίδας «Εθνική». Η εφημερίδα «Εθνική» ήταν η αντιπολίτευση!
Την απαγωγή «προσποιήθηκαν» ότι την καταδίκαζαν όλοι…! Στην πραγματικότητα προχωρούσαν να καταδικάσουν την εφημερίδα, διότι ήταν υπερβολικά σκληρή στις επικρίσεις της. Αυτό έκαναν οι Μακαριακές εφημερίδες, ο Μακάριος, ο Τάσσος Παπαδόπουλος και ο Γλαύκος Κληρίδης.
Πραγματική κριτική για την απαγωγή και την «αδυναμία» της κυβέρνησης να συλλάβει τους εγκληματίες απαγωγείς άσκησαν η «Χαραυγή», οι αριστερές οργανώσεις και ο Γρίβας!
Μετά από δώδεκα μέρες ο Αντώνης Φαρμακίδης αφέθηκε ελεύθερος.
Για να γίνει δυνατή η απελευθέρωσή του, ο Γρίβας άσκησε τρομερή πίεση στην κυβέρνηση, αποκαλώντας τους απαγωγείς γκάγκστερ.
Ο Γρίβας κάλεσε στο σπίτι του τον Νίκο Κρανιδιώτη και απαίτησε την απελευθέρωσή του, νεκρού ή ζωντανού, την επόμενη ημέρα, διαφορετικά θα…
Την επόμενη μέρα ο Φαρμακίδης ήταν ελεύθερος.
Τα εγκληματικά στοιχεία, που ήταν όλοι τότε φιλικά προσκείμενοι στον Μακάριο, συνέχισαν τη δράση τους… μέχρις ότου στράφηκαν εναντίον του με την απόπειρα της 8ης Μαρτίου 1970.
ΕΑΝ τυχόν θελήσει κάποιος να κοιτάξει κατάματα τα «πολιτικά» εγκλήματα από ανθρώπους που ΤΟΤΕ ήταν οπαδοί του Μακαρίου, ας μελετήσει το βιβλίο του υπαρχηγού της Αστυνομίας Θεοφάνη (Φανή) Δημητρίου, με τίτλο «ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ, Άγνωστες Ιστορικές Πτυχές 1960–78».
Εκεί καταγράφονται και οι διάφορες «μυστικές» οργανώσεις που ιδρύθηκαν από το 1960 για να υπηρετήσουν τον Μακάριο:
- «Εθνική Πνευματική Εστία», με αρχηγό τον Γεώργιο Λαγοδόντη. Σύμφωνα με τον κ. Φανή, ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του Μακαρίου.
- «Κίνηση Νίκου Σαμψών». Αμέσως μετά την ίδρυση της Κίνησης, ο Σαμψών κυκλοφόρησε την εφημερίδα «Μάχη», με τις ευχές και τη βοήθεια του Μακαρίου και του Λυσσαρίδη (!).
- «Άλκιμος Εθνική Νεολαία», υπό τον Πολύκαρπο Γιωρκάτζη. Ήταν η αιχμή του δόρατος εναντίον αντιφρονούντων. Και οι τρεις συνεργάζονταν, όταν ήταν ανάγκη. Χαρακτηριστική η περίπτωση της προσπάθειας διάλυσης ενωτικής «παρέλασης» στις 15 Ιανουαρίου 1961.
- «Αντικομμουνιστικός Σύνδεσμος Εθνικής Νεολαίας», υπό τον Λαγοδόντη.
Τα εγκλήματα και οι δολοφονίες της περιόδου είναι πολύ περισσότερα απ’ όσα νομίζουν οι πολλοί. Τα καταγράφει όλα ο Φανής με θάρρος και πολλά ονόματα θα εκπλήξουν.
Παρ’ όλα αυτά, ΤΙΠΟΤΑ δεν δικαιολογεί την ΕΟΚΑ Β΄ και το πραξικόπημα της Χούντας.
Το να νομίζουμε, όμως, ότι η ΕΟΚΑ Β΄ ανδρώθηκε και δημιουργήθηκε από το πουθενά είναι μυωπία ολκής!
Υ.Γ. Τίμιος αστυνομικός και ικανότατος ο κ. Φανής, αλλά…
Αφήνει εκτός του βιβλίου των 500 σελίδων, που εκδόθηκε το 2007, τις δολοφονίες τριών αγωνιστών της ενωτικής παράταξης. Δολοφονήθηκαν το 1961–62: Νεοκλής Παναγιώτου, Ευρυπίδης Νούρος και Ανδρέας Παντελίδης.
- Ο Ερμής Τσιατίνης είναι ενεργός πολίτης, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ιστορία της Κύπρου και το Κυπριακό. Μέσα από προσωπικές μνήμες και ιστορική έρευνα καταθέτει σκέψεις και προβληματισμούς με έμφαση στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.