Ίδρυση, Δράση και «Αυτοδιάλυση» του ΡΚΚ (ΧIΙ)
Ίδρυση KADEK
Κατά την διάρκεια του 20ου αι. οι σχέσεις ΡΚΚ – Κουρδικών πολιτικών κομμάτων της ΤΔ, παρουσιάζουν πολλές διακυμάνσεις.
Όσο ξεκάθαρες ήταν οι θέσεις των στρατευμένων του ΡΚΚ, τόσο περίπλοκες και δυσχερείς ήταν των πολιτευόμενων στα κόμματα.
Ο πολιτευόμενος στα κουρδογενή κόμματα ήταν αναγκασμένος, από την μία να ισορροπήσει μεταξύ Συνταγματικών και νομικών επιταγών της ΤΔ με τις απαιτήσεις του ΡΚΚ, από την άλλη με τις από το εκπαιδευτικό σύστημα διαμορφωμένες προκαταλήψεις των Τούρκων πολιτών με τις δημοκρατικές απαιτήσεις των Κούρδων πολιτών. Στην εν λόγω δύσκολη συνάρτηση εάν προστεθούν και οι προαναφερόμενες συχνές πολιτικές και τακτικές αλλαγές κατά την πορεία του ΡΚΚ και οι διώξεις της ΤΔ, θα καταστεί δυσκολότερη η διαμόρφωση παγιωμένης πολιτικής πρότασης στα κουρδογενή κόμματα.
Μετά την σύλληψη του Öcalan συνειδητοποιήθηκαν τα πλεονεκτήματα μίας μη ανταγωνιστικής σχέσης νόμιμων πολιτικών κομμάτων με το ΡΚΚ. Έτσι μέσω των ΓΣ χαράσσεται νέα πορεία. Ξεκινώντας από το HADEP, μερικά κόμματα κατέβαλαν μια σαφή προσπάθεια να επαναπροσδιορίσουν τους στόχους τους με πιο μετριοπαθή αιτήματα. Ωστόσο, η εντατικοποίηση της αντί εξέγερσης και η στοχευμένη καταστολή των κουρδογενών κομμάτων αναμφίβολα ριζοσπαστικοποίησε τις θέσεις τους. Ο ηγέτης του HADEP, Murat Bozlak (Μουράτ Μποζλάκ, γ.30/12/1952 -θ.4/1/2015), όπως και ο ηγέτης του HDP Selahattin Demirtaş (Σελαχαττίν Ντεμίρτας, γ.10/4/1973), απέρριψαν τους ισχυρισμούς ότι τα κόμματα που ηγούνταν ήταν φυγόκεντρα και ότι αποτελούσαν «πολιτικό βραχίονα του PKK».
Μεταξύ 2-23/1/2000 συγκλήθηκε η 7η ΓΣ του ΡΚΚ στην περιοχή Dolakokê της οροσειράς Kandil ως «έκτακτο συνέδριο» με τη συμμετοχή 197 αντιπροσώπων. Ελήφθησαν αποφάσεις για στρατηγικές αλλαγές και αναδιάρθρωση του ΡΚΚ. Αναθεωρούνται άρθρα του καταστατικού, μεταλλάσσεται το έμβλημα του κόμματος. Κατόπιν έντονων συζητήσεων το ΡΚΚ διασπάται σε τρία τμήματα:
- Αυτό που συνεχίζει τον ένοπλο αγώνα, καταργώντας το ARGK και συστήνοντας τις Λαϊκές Αμυντικές Δυνάμεις (Hêzên Parastina Gel, HPG). Την διοίκηση των δυνάμεων θα αναλάβει ο Karayılan.
- Αυτό που προσπαθεί με πολιτικά μέσα να επιλύσει το Κουρδικό, ούτως ώστε η κυβέρνηση να πιέζεται με μαζικές λαϊκές κινητοποιήσεις [όπως δηλώνουν οι Κουρδικές οργανώσεις, serhildan (σερχιλντάν)]. Έτσι καταργείται το ERNK. Αντ’ αυτού στηρίζονται οργανώσεις και σχήματα μαζικών κινητοποιήσεων.
- Αυτό που ξεκινά να συνεργάζεται με την ΤΔ σε αντιπαράθεση με άλλες Κουρδικές αντικαθεστωτικές μονάδες. Αποφασίζεται ότι υπό των συνθηκών του 21ου αι. η ίδρυση ανεξάρτητου κράτους δεν ωφελεί σε τίποτα!
Στις 15/8/2000, Τουρκικά αεροσκάφη πλήττουν Κουρδικές θέσεις στο ΝΚ. Κατόπιν παρέμβασης της Κουρδικής Αυτόνομης Κυβέρνησης του Ιράκ, η Ευρωβουλή επιπλήττει την ΤΔ. Τα Τουρκικά στρατεύματα επαναλαμβάνουν τις επιδρομές και το Δεκέμβριο του 2000. Ο Υπ. Άμυνας των ΗΠΑ Donald Henry Rumsfeld (γ. 9/7/1932 – θ. 29/6/2021), από την μία αντιδρά με ανακοινώσεις κατά της Τουρκικής κυβέρνησης, από την άλλη επαναφέρει στον Πρωθυπουργό Ecevit την πρόταση που είχε υποβληθεί στον Demirel το 1965. Όταν ο Ecevit συνδέει την πρόταση με την πορεία της ΤΔ στην ΕΕ και προβάλει τις αντιδράσεις των Ένοπλων Δυνάμεων, εμφανίζονται οι πρώτες διαφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και ΤΔ. Για πρώτη φορά γίνονται εμφανείς οι δύο αντιπαρατιθέμενες πολιτικές τάσεις των Ένοπλων Δυνάμεων της ΤΔ: Οι ΝΑΤΟ’ϊκοί και οι Ευρωασιαστές!
Το Μάιο του 2001 κατόπιν πρόσκλησης της Τουρκικής κυβέρνησης, αντιπροσωπία του ΝΚ πραγματοποιεί τριήμερη επίσκεψη στην Άγκυρα. Ο Masud Barzani και ο Πρωθυπουργός Ecevit έχουν από κοινού συναντήσεις με τους πρέσβεις του ΗνΒ, των Η.Π.Α, της Ιαπωνίας και τον εκπρόσωπο της ΕΕ. Οι προσπάθειες κατακρίνονται από τον Bahçeli, μέλους της κυβέρνησης συνασπισμού.
Τον Αύγουστο του 2001 στην πολιτική σκηνή της ΤΔ εμφανίζεται το Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP, Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) του RTE … Η ομάδα RTE «εγκαταλείπει» την θέση της «Εθνικής Βλέψης» (Millî Görüş = Μιλλί Γκορούς) του Erbakan και προβάλλει την θέση των Μουσουλμάνων Αδελφών ως «μετριοπαθές Ισλάμ», θεωρίες που προέβαλε η Δύση προς επανασχεδιασμό της ΔΜΑ, παραχωρώντας προς στιγμήν τον ηγετικό ρόλο στην ΤΔ…
Στις 11/9/2001 θα σημειωθούν τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ, που θα υλοποιηθούν από τη δημιουργημένη από τις ΗΠΑ οργάνωση Αλ Κάιντα, που με επιτυχία είχε χρησιμοποιηθεί κατά της κομμουνιστικής εξάπλωσης στην Κεντρική Ασία. Έτσι ο ΟΗΕ αναγκάζεται να πάρει θέση για ένα νεοεμφανιζόμενο γεγονός: κράτος κατά οργάνωσης ανά την υφήλιο!
Το ΣΑ-ΟΗΕ με τα ψηφίσματα 1368-12/9/2001 και 1373-28/9/2001, θα αναγνωρίσει πράξεις προληπτικού πολέμου (Preventive War) κατά οποιασδήποτε χώρας που στηρίζει οργανώσεις μέσω των οποίων διεξάγει «πόλεμο μέσω αντιπροσώπων» (proxy war). Υπό των νέων εξελίξεων του Διεθνούς Δικαίου, η ΤΔ υπενθυμίζοντας τα πρωτόκολλα που είχε υπογράψει με την Συρία τα έτη 1989, 1993 και την διακοίνωση (notam) του 1996, ανακοινώνει ότι η Συρία μέσω ΡΚΚ διεξάγει proxy war κατά της ΤΔ σ’ ότι αφορά τις απαιτήσεις της Συρίας για τα ύδατα του Ευφράτη και τα δικαιώματα στο Νομό της Αλεξανδρέττας [Αλεξανδρέττα ως προς την Συρία, Hatay (Χατάιϊ, Αντιόχεια) ως προς την ΤΔ]. Έτσι ενώ η ΤΔ αποδεδειγμένα έχει εμπλακεί σε proxy war[56], τον Οκτώβριο του 2001 απειλεί την Συρία με κυρώσεις.
Τα ΕΣ που συσκέπτονται στις 15 – 16/6/2001 στο Göteborg και στις 14 – 15/12/2001 στο Laeken περιορίζονται στα ευχολόγια και ενθαρρύνουν το έργο του Ecevit εθελοτυφλώντας στις Τουρκικές πρακτικές σε Αιγαίο, Κύπρο και ανθρώπινα δικαιώματα στο ΒΚ.
Τον Απρίλιο του 2002, ανακοινώνεται η ίδρυση του Κουρδικού Ισλαμικού Κόμματος Partiya İslamiya Kurdistan (PİK, Παρτία Ισλαμιά Κουρδιστάν). Ο κύριος στόχος του κόμματος, όπως αναφέρεται στο καταστατικό του, είναι η ίδρυση Κουρδικού κράτους, όπου το δίκαιο θα στηρίζεται στη Σαρία και το Κοράνι. Οι ανοιχτές πολιτικές θέσεις του PİK ταυτίζονται με τις κρυφές πεποιθήσεις του ΑΚΡ, που αυτή την περίοδο προσπαθεί να επικρατήσει εξ ολοκλήρου στο πολιτικό σκηνικό της ΤΔ.
Υπό των πιέσεων των νέων συνθηκών και της γνωστοποίησης της πολιτικής άμυνας του Öcalan που κατατέθηκε στο ΕΔΑΔ[57] στις 15/8/2001, το ΡΚΚ στις 4 – 14/4/2002 στο όρος Kandil θα προσέλθει στην αναθεωρητική 8η ΓΣ. Θα συμμετάσχουν 285 μέλη. Από την πρώτη μέρα θα ανακοινωθεί ότι αναστέλλεται κάθε είδους δραστηριότητα υπό την ονομασία ΡΚΚ. Τα κυριότερα αποτελέσματα της 8ης ΓΣ ήταν:
- Το ΡΚΚ αλλάζει σε Kongreya Azadiya Demokratîk a Kurdistan (KADEK, Κογκρέσο Ελευθερίας και Δημοκρατίας του Κουρδιστάν). Το προεδρείο του KADEK θα αποτελείται από 9 άτομα. Συντονιστής ορίζεται ο Bayık.
- Επικυρώνεται η άμυνα του Öcalan, που κατατέθηκε στο ΕΔΑΔ.
- Ιδρύεται το Partiya Jina Azad (PJA, Παρτία Τζίνα Αζάντ, Κόμμα Ελευθέρων Γυναικών), από τα γυναικεία όργανα. Το PJA προσδοκά τη διεκδίκηση πολιτικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων των γυναικών στο Κουρδιστάν.
- Ανακοινώνεται και εγκρίνεται το νέο καταστατικό.
- Ανακοινώνεται και εγκρίνεται ο νέος τρόπος δράσης.
- Δεσμεύεται να συνεχίσει την κληρονομιά του αγώνα για την απελευθέρωση όλων των Κούρδων.
Κατά την διάρκεια των συνελεύσεων θα επανέλθουν οι αντιπαραθέσεις Osman Öcalan – Murat Karayılan και Bayık.
Στις 2/5/2002 η Ευρωβουλή θα εντάξει το ΡΚΚ στις τρομοκρατικές οργανώσεις και στις 29/5/2002 θα κατατεθεί επερώτηση για την «φύση» του KADEK[58].
Τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2002, αξιωματούχοι των ΗΠΑ επισκέπτονται τον Πρωθυπουργό Ecevit και προσπαθούν να εξασφαλίσουν την θετική απάντηση της ΤΔ για την επίλυση του «Κουρδικού ζητήματος». Καταθέτουν δύο διαδοχικές προτάσεις:
- Το ανεξάρτητο Κουρδιστάν του Ιράκ.
- Επαναφέρουν την πρόταση του αυτόνομου Κουρδικού κράτους υπό την Τουρκική κηδεμονία (συμπεριλαμβανομένων εδαφών από Ιράκ και Ιράν).
Το 2002, ορίζεται η Διευρυμένη Μέση Ανατολή (ΔΜΑ) και στην Πράγα επανασχεδιάζεται όλη η δομή των ΝΑΤΟ’ϊκών δυνάμεων. Η Υπ. Εξ. των ΗΠΑ Condoleezza Rice (γ.14/11/1954), αναφερόμενη στην ΔΜΑ στα μέσα του 2003, θα προβλέψει την «μεταμόρφωση» των 22 χωρών στη ΔΜΑ[59]. Η ΤΔ κατατάσσεται σε χώρα της ΔΜΑ από Ευρωπαϊκή χώρα.
Στις 18/12/2002 στην Άγκυρα μπροστά στο σπίτι του δολοφονείται ο διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Άγκυρας Necip Hablemitoğlu (γ. 28/11/1954 – θ. 18/12/2002, Νετζίπ Χαμπλεμίτογλου). Ο Hablemitoğlu που συνεργάζονταν με την ΜΙΤ ήταν και ο υποψήφιος της τελευταίας κυβέρνηση Ecevit (28/5/1999 – 18/11/2002) να αναλάβει την διοίκηση της ΜΙΤ. Έχοντας ως αντικείμενο μελέτης τις «Τουρκικές κοινότητες που δραστηριοποιούνται εκτός ΤΔ», πραγματοποίησε επιτόπιες μελέτες σε Τουρκικά ιστορικά αντικείμενα, Τουρκικές μειονότητες και νεκροταφεία Τούρκων πεσόντων σε μάχες στην Κεντρική Ευρώπη και τα Βαλκάνια και συμμετείχε ενεργά σε διάφορα έργα σχετικά με αυτά τα θέματα. Πολλοί διαφορετικοί ισχυρισμοί έχουν διατυπωθεί για τη δολοφονία του Hablemitoğlu:
- Δολοφονήθηκε από γερμανικές ομάδες GSG 9 (Grenzschutzgruppe 9 der Bundespolizei, ειδικό αντιτρομοκρατικό αστυνομικό τμήμα Γερμανίας), λόγω της έρευνάς του στην Πέργαμο και τα Γερμανικά Ιδρύματα.
- Δολοφονήθηκε από τη Hızbullah της ΤΔ λόγω της ευαισθησίας του στο ζήτημα του κοσμικού κράτους. Μετά την δολοφονία του, χρησιμοποιώντας τις σημειώσεις του εκδόθηκε βιβλίο [Κοίτα Hablemitoğlu, Necip.Köstebek.εκδ. οικ. Toplumsal Dönüşüm, Κων/πολη 2003], όπου αποκαλύπτεται η δράση του MFG και του Τάγματος Hizmet.
- Δολοφονήθηκε από την οργάνωση Ergenekon, η οποία ήθελε τόσο να καμουφλαριστεί όσο και να προκαλέσει τους κοσμικούς της ΤΔ, κατηγορώντας τους Ισλαμιστές.
- Δολοφονήθηκε επειδή έστειλε πληροφορίες σχετικά με παρατυπίες σε διαγωνισμούς προμηθειών στρατιωτικών υλικών στον ιστότοπο yolsuzluk.com, σύμφωνα με ισχυρισμούς τέως επικεφαλής του Τμήματος Αντιτρομοκρατίας της MIT.
Τον Ιανουάριο του 2003, έρχονται ξανά στην επικαιρότητα επιθέσεις Κούρδων κατά των Korucu στην περιοχή Tunceli (Τούντζελι), που θα δημιουργήσουν νέα πολιτική αστάθεια στην περιοχή. Στις 14/1/2003 ο Τουρκικός στρατός επιτίθεται σε ένοπλους οπαδούς του KADEK, οι οποίοι ανταποδίδουν στις 27/1/2003.
Στις 25/2/2003 η TBMM, όπου πρώτο κόμμα είναι το AKP, εν όψει του Β’ Ιρακινού πολέμου (20/3/2003 – 1/5/2003), απορρίπτει το υπόμνημα που είχε κατατεθεί με θέμα «Να επιτρέπεται η διέλευση ξένων στρατευμάτων από την Τουρκική επικράτεια». Η πρόταση ιστορικά αναφέρεται ως «το υπόμνημα της 1ης Μαρτίου». Έτσι οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσουν τα εδάφη του ΝΚ για να απαλλαχτούν από τον Saddam Hussein. Έκτοτε οι ΗΠΑ θερμαίνουν τις σχέσεις τους με τις Κουρδικές οργανώσεις!
Στις 12/3/2003 παύεται από το Συνταγματικό Δικαστήριο της ΤΔ η λειτουργία του HADEP. Η ΕΕ αντιδρά στην δικαστική απόφαση.
Ο αναπληρωτής Πρόεδρος του HADEP, Hikmet Fidan (γ. 1955 – θ. 6/7/2005) μαζί με τον παραιτηθέντα από το KADEK Osman Öcalan, θα ιδρύσουν το Partîya Welatparêzên Demokrat (PWD, Πατριωτικό Δημοκρατικό Κόμμα). Ο Fidan μεταβαίνει στο Ιράκ για να συντονίσει την δράση του κόμματος στην ΤΔ. Στις 6/7/2005 θα δολοφονηθεί (εικάζεται από μέλη του ΡΚΚ). Έτσι το PWD θα συγχωνευθεί με το Demokratik Halk Partisi (DEHAP, Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα).
Στις 18/3/2003 ο «σοσιαλιστής» και τέως σύμμαχος των Barzani, Jalal Husamuddin Talabani (γ.1933 – θ. 3/10/2017) μεταβαίνει στην ΤΔ, ως ηγέτης του Πατριωτικού Κόμματος του Κουρδιστάν (YNK) και συνομιλεί με απεσταλμένους των ΗΠΑ και στελέχη της ΤΔ, για τις λεπτομέρειες αντίδρασης των Κουρδικών στρατευμάτων κατά την διάρκεια του Β’ Ιρακινού Πολέμου. Η ΤΔ κρατά ουδέτερη στάση. Ενώ παρά τις αποφάσεις της TBMM επιτρέπει την χρήση των αεροδιαδρόμων και αερολιμένων της στις δυνάμεις των ΗΠΑ, τους απαγορεύει την διέλευση πεζικών και μηχανοκίνητων δυνάμεων. Η ΤΔ ενισχύει τα ήδη υπάρχοντα στρατεύματά της που στάθμευαν στην Ιρακινή επικράτεια, χωρίς να συμμετάσχει στις επιχειρήσεις κατά των δυνάμεων του Saddam.
Ο Πρωθυπουργός RTE και ο Υπ. Εξ. Abdullah Gül (γ. 29/10/1950, Αμπντουλλάχ Γκιούλ) προειδοποιούν τους Κούρδους να μην καταλάβουν την Μοσούλη και το Κερκούκ.
Σημειώσεις
[56] Κοίτα άρθρο- μελέτη Engin Yüksel, Strategies of Turkish proxy warfare in northern Syria, Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων Clingendael, Χάγη Ολλανδία 1999. [57] Η εν λόγω άμυνα θα δημοσιευτεί στη Τουρκική γλώσσα σ’ εκτενέστερη μορφή σε 2 τόμους τον 11/2001. Κοίτα Abdullah Öcalan, Sümer Rahip Devletinden Demokratik Uygarlığa, 2 τόμοι εκδ. οικ. Mezopotamien Verlag und Vertrieb GmbH, Νοέμβριο 2001, Κολονία Γερμανία. [58] Κοίτα Parliamentary question – H0428/2002. [59] Κοίτα εφημερίδα The Washington Post 7/8/2003, Condolezza Rice, Transforming the Middle East.