Ίδρυση, Δράση και «Αυτοδιάλυση» του ΡΚΚ (ΧΙ)
Η Κυβέρνηση Ecevit στα πλαίσια των Νόμων Εξυγίανσης, στις 3/10/2001 θα ψηφίσει την άρση της θανατικής ποινής εκτός των περιπτώσεων πολέμου, απειλής πολέμου και τρομοκρατίας (αρθ. 15, Ν 4709 – 3/10/2001).
Αρχές του 2002 η υγεία του Πρωθυπουργού Ecevit είχε κλονιστεί σοβαρά, γεγονός το οποίο συντελεί στη διάσπαση του DSP στις 22/7/2002.
Έτσι ο Bahçeli θα άρει την εμπιστοσύνη του στην κυβέρνηση και θα προγραμματιστούν νέες εκλογές για τις 2/11/2002.
Η TBMM στις 3/8/2002 θα ψηφίσει το Ν.4771, με τον οποίο θα αφαιρεθεί και η περίπτωση τρομοκρατίας από την θανατική ποινή.
Έτσι η TBMM θα «σώσει» και τον Öcalan. Η τυπική διαδικασία θα τελεστεί στο DGM στις 3/10/2002, όπου η θανατική ποινή του Öcalan θα μετατραπεί σε επιβαρυμένη ισόβια κάθειρξη[53]. Τέλος η θανατική ποινή θα αφαιρεθεί και από το Σύνταγμα και από τον Ποινικό Κώδικα επί κυβερνήσεως του RTE με το Ν. 5218 – 14/7/2004.
Το ΕΔΑΔ θα ανακοινώσει την απόφασή του στις 12/3/2003. Ήταν η δεύτερη ημέρα της πρωθυπουργίας του RTE. Η ετυμηγορία απαιτούσε την επανάληψη της δίκης λόγω του ότι σε όλη την διαδικασία είχαν παραβιαστεί άρθρα της Ευρωπαϊκή Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ)[54], συγκεκριμένα:
- Μετά την σύλληψή του η 7 ήμερη ανάκριση χωρίς παρουσία δικαστών και συνηγόρων (αρθ. 5 παρ. 3 και 4 ΕΣΔΑ), ενώ ο νόμος επέβαλε το μέγιστο 4 ημέρες κράτηση χωρίς να παρουσιαστεί σε δικαστή.
- Ένας εκ των δικαστών του DGM ήταν στρατοδίκης.
- Το να μην επιτραπεί η επικοινωνία με συνηγόρους, και όποια επικοινωνία να τελείται παρουσία δικαστικών υπαλλήλων (αρθ. 6 ΕΣΔΑ).
- Ενώ οι συνήγοροι έλαβαν γνώση των 17.000 σελίδων κατηγορητηρίου στις 15/5/1999, η δίκη ξεκίνησε στις 31/5/1999, χωρίς να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος προετοιμασίας της υπεράσπισης (αρθ. 6. Παρ 3β. ΕΣΔΑ).
- Η άτυπη διαδικασία επιβολής ποινής θανάτου (αρθ. 2., Πρωτόκολλο 6 της ΕΣΔΑ).
- Οποιαδήποτε απόφαση μίας μη δίκαιης δίκης είναι άκυρη.
Οι κυβερνήσεις ΑΚΡ παραβιάζοντας το αρθ. 90 του Συντάγματος ναι μεν θα αρνηθούν την επανάληψη της δίκης, αλλά δεν θα εφαρμόσουν και την απόφαση περί θανατικής ποινής του Öcalan, ενώ ανατρέπονται τα πάντα το 2025.
Ο Öcalan κατά την διάρκεια της κράτησής του αλλά και κατά την διάρκεια της δίκης του προσπαθεί να πείσει την διεθνή κοινή γνώμη για «την αλλαγή της Κουρδικής πολιτικής» και ζητά από τα μέλη του κόμματός του να έλθουν σ’ επαφή με τις Τουρκικές Αρχές και να αναζητήσουν λύσεις αυτονομίας υπό το πνεύμα του Misak-ı Milli (Εθνικού Όρκου) του Κεμαλισμού, δηλαδή ενιαία πατρίδα με αυτόνομες περιφέρειες και ένα έθνος, αυτό του Τουρκικού, υπό την ερμηνεία ότι κάθε υπήκοος της ΤΔ αποκαλείται Τούρκος (αρθ. 88 Ν.491 – 20/4/1924, πρώτο Σύνταγμα της ΤΔ ή αρθ.66 Ν.2709 – 7/11/1982 του τρέχοντος Συντάγματος. Οι εν λόγω ορισμοί εμφανίζονται σε όλα τα Συντάγματα της ΤΔ). Ως προς την Κουρδική αντίληψη, η λύση θα επέλθει με Συνταγματικές αναθεωρήσεις και με αναγνώριση πολλαπλών εθνικών ταυτοτήτων.
Το PKK, όπως Περιγράφεται από τον Öcalan στο ΕΔΑΔ
Την περίοδο που η υπόθεση Öcalan μεταφέρεται στο ΕΔΑΔ, ο Öcalan στο πλαίσιο της άμυνάς του στο κεφάλαιο «Κουρδικό Εθνικό Δημοκρατικό Κίνημα» αναφέρεται στη δομή και πολιτική στρατηγική του ΡΚΚ[55]. Οι περιγραφές και τα επιχειρήματά του θα δημοσιευτούν σε δίτομο βιβλίο στη Γερμανία το Νοέμβριο του 2001. Εν συντομία, ας δούμε ανά ενότητες τις θέσεις του ΡΚΚ όπως τις παρουσιάζει ο ιδρυτής ηγέτης του (kurucu önder) στις αρχές του 21ου αι.:
Το Κουρδιστάν ως έθνος – κράτος: Το ΡΚΚ προς λύση του «Κουρδικού ζητήματος» του 20ου αι. χρησιμοποιεί τις μεθόδους του υπαρκτού σοσιαλισμού. Ο αγώνας του ΡΚΚ δεν περιορίζεται στη δημιουργία ενός κράτους, με οποιοδήποτε πολίτευμα (σελ.128). Είναι γεγονός ότι από τη γένεση του ΡΚΚ η αντίληψη που κυριαρχεί στον ιδρυτικό του πυρήνα, διέπεται από τις σοσιαλιστικές ιδέες της δεκαετίας του 1970 με απώτερο στόχο την ίδρυση ενός κράτους (σελ. 130 – 131). Η εν λόγω αντίληψη στην πορεία θα προκαλέσει σημαντικά εσωκομματικά προβλήματα.
Όταν υπάρχει κράτος, δεν μπορούμε να μιλάμε για κοινωνική ισότητα. Με την κρατικοποίηση μίας κοινωνίας, άμεσα εμφανίζονται οι διοικητές και οι διοικούμενοι. Λαμβάνοντας υπόψη και τις θέσεις των ατόμων ως προς τα μέσα παραγωγής, αναπόφευκτα θα συζητάμε και για μία ταξική κοινωνία. Πρέπει να δούμε ξεκάθαρα ότι η κρατικοποίηση και ως επακόλουθο μία ταξική κοινωνία εάν ωφελούν κατά 5% , κατά 95% δεν προσφέρουν τίποτα και συμπεριφέρονται ως καρκίνωμα (σελ.129). Με την σύγχρονη σοσιαλιστική αντίληψη, δεν είναι απαραίτητη η πεπαλαιωμένη τάση αναγκαιότητας του κράτους και των τάξεων (σελ.129). Αυτά ισχύουν και για το κράτος της δικτατορίας του προλεταριάτου.
Ένα απομονωμένο Κουρδιστάν δεν μπορεί να συσταθεί ούτε ιδεολογικά ούτε πρακτικά!
Η πραγματικότητα της Ευρώπης μας διδάσκει ότι παρά τις όποιες διαφορές η ομοσπονδιακή συνύπαρξη λειτουργεί. Από μία απλή οικονομική συναλλαγή μέχρι την ανώτατη ιδεολογική οργάνωση, πρέπει να αποκτηθούν αντίστοιχές ηθικές και οργανωτικές αρχές (σελ 144 – 145).
Ιδεολογική βάση του ΡΚΚ: Οι κοινωνίες δεν μπορούν να λειτουργήσουν άνευ διοικήσεων, άρα σ’ ένα δημοκρατικό πολιτισμό είναι απαραίτητη και μία δημοκρατική διοίκηση (σελ. 130). Στο ξεκίνημα αντιμετωπίστηκαν πολλαπλά προβλήματα λόγω των επιρροών από τον κοινωνικό-εθνικισμό της Τουρκικής αριστεράς και τα κατάλοιπα της Κουρδικής φεουδαρχικής και αστικής τάξης. Μετά τον θάνατο του Mahsun Korkmaz (γ. 1956 – θ. 28/3/1986, σε μάχες με δυνάμεις της ΤΔ, Μαχσούν Κορκμάζ), ο αγώνας θα επηρεαστεί περισσότερο από φεουδαρχικά κατάλοιπα παρά από τις αρχές του υπαρκτού σοσιαλισμού.
Το κίνημα του ΡΚΚ ενδυνάμωσε, όπως η συσπείρωση των 12 αποστόλων γύρω από τον Ιησού Χριστό, γεγονός που οφείλεται στο μυστικισμό που χαρακτηρίζει τους λαούς της Μέσης Ανατολής, που δεν αποτελεί ιδεολογική βάση οποιουδήποτε δυτικογενούς κινήματος (σελ. 131). Άρα συμπεραίνουμε ότι το σοσιαλιστικό ΡΚΚ δημιουργήθηκε από την σύνθεση των δυτικών σοσιαλιστικών νορμών με τις αρχές της εθνικής ταυτότητας της Μέσης Ανατολής(σελ. 132). Δηλαδή το ΡΚΚ είναι μία σύνθεση Ανατολής – Δύσης. Με την γιγάντωση του κινήματος λόγω πρακτικών αδιεξόδων θα εμφανιστούν οι αδυναμίες της σύνθεσης. Οι αδυναμίες που εμφανίστηκαν την περίοδο ίδρυσης και εξάπλωσης οφείλονται στην τότε αντίληψη του «έθνους – κράτους» και των «βίαιων δράσεων» (σελ. 136). Ο βασικός στόχος είναι να συσταθεί «Δημοκρατική Ένωση» στις χώρες που γειτνιάζουν, ούτως ώστε μέσα στη Δημοκρατική Μέση Ανατολή να έχουμε την Δημοκρατική Κουρδική Ένωση (σελ. 143).
Δεν αρνούμαστε την ζημία που προκλήθηκε λόγω εκφυλισμού και συμμοριτισμού, που προήλθαν από φεουδαρχικές και μικροαστικές νοοτροπίες (σελ. 142). Όμως το βασικό είναι η διαμόρφωση μίας ισχυρής ιδεολογικής βάσης, που στο παρελθόν ήταν μία αντιγραφή της υπάρχουσας παγκόσμιας πραγματικότητας. Αρχές του 21ου αι. το ΡΚΚ θα βιώσει ιδεολογικό και πρακτικό μετασχηματισμό (dönüşüm).
Αυτό που επείγει είναι η κριτική και αυτοκριτική. Σημειώνεται μία εμφανής ήττα, όμως και μία νίκη της μορφής των Σοβιέτ δεν θα θεωρούνταν νίκη(σελ. 136 – 137). Λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει αλλάξει ριζικά ο κόσμος της δεκαετίας του 1970, σήμερα παρά να σκεπτόμαστε ένα ενιαίο Κουρδιστάν του υπαρκτού σοσιαλισμού, πρέπει πρωτίστως να προωθηθεί η «δημοκρατική ένωση» σε κάθε τμήμα που βρίσκεται σε διαφορετικά πολιτικά σύνορα. Η «δημοκρατική ένωση» θα λειτουργήσει ως γεφύρωμα φιλίας και αδελφότητας μεταξύ των κρατών της Μέσης Ανατολής. Σε κάθε τμήμα της «δημοκρατικής ένωσης» εκτός οικονομικών δραστηριοτήτων, κοινό στόχο πρέπει να αποτελεί και η διδασκαλία της μητρικής γλώσσας (σελ. 144).
Έχοντας ως βασικό στόχο «την ειρήνη και την δημοκρατική λύση», προωθείται διάλογος με τις 4 χώρες (σ.σ. ΤΔ, Ιράκ, Ιράν, Συρία). Χωρίς να διαταραχτεί η εδαφική ακεραιότητα των 4 χωρών και η μονόπλευρη Κουρδική εκεχειρία, αποτελεί ευκαιρία για τις 4 χώρες να αποδείξουν κατά πόσο είναι ειλικρινείς για την επίλυση του «Κουρδικού ζητήματος» (σελ.150).
Οπαδοί και συμπαθούντες το ΡΚΚ, σε Ευρώπη και σε άλλες χώρες πρέπει να οργανωθούν με τις νέες αρχές της «δημοκρατικής λύσης». Όμως οι παράπλευρες οργανώσεις ή κεκαλυμμένα σχήματα είναι κατάλληλα για προβοκάτσια (σελ. 152).
Η συνομωσία τις 15/2 άλλαξε τελείως την πορεία του αγώνα. Πολλές χώρες προσπάθησαν να στήσουν το δικό τους ΡΚΚ και να το εντάξουν στο σύστημα. Γι’ αυτό επιταχύνεται η ριζική ιδεολογική, πραγματική και η δραστική αλλαγή του ΡΚΚ. Βάσει των εν λόγω αλλαγών αποφασίστηκε η στρατηγική οπισθοχώρηση της 2/9/1999 (σελ. 148 – 149).
Έχουν ιδιαίτερη αξία οι πολιτισμικές, αθλητικές και ακαδημαϊκές δραστηριότητες. Πρέπει να ληφθεί υπόψη η «παγκόσμια πραγματικότητα» περί διπλωματίας και διεθνισμού (σελ. 153).
Αυτοάμυνα και Ένοπλος αγώνας: Η αρχή της νόμιμης αυτοάμυνας είναι η αποφυγή κάθε είδους συμβιβασμού με το «κράτος τρομοκράτη». Ο πολιτικός στόχος της νόμιμης αυτοάμυνας δεν είναι η διάλυση του κράτους, αλλά η δημιουργία του «δημοκρατικού κράτους» (σελ. 139).
Οι γείτονες δεν πρέπει να εκλάβουν ως απειλή την «αυτοάμυνα». Κανείς δεν παίρνει σοβαρά μία ειρηνευτική ή/και δημοκρατική λύση, εάν δεν υποστηριχτούν και από λαό και από εξουσία (σελ. 150-151).
Η αυτοάμυνα και η νομιμότητα έχουν την ίδια αξία. Όμως εκτός του Ιράκ, το ΡΚΚ έχει ελάχιστες πιθανότητες να κινηθεί εντός νομιμότητας στις υπόλοιπες 3 χώρες (σελ. 152).
Στην πραγματικότητα από την ίδρυσή του η βία που εφάρμοσε το ΡΚΚ δεν έπρεπε να υπερβεί τα όρια της αυτοάμυνας (σελ. 145).
Στους αγώνες που δίνονται στη Μέση Ανατολή αλλά και στον «Κουρδικό αγώνα» διαπράττεται το «επαναστατικό λάθος: ή νίκη ή παράδοση». Όμως η πρακτική έχει αποδείξει ότι υπάρχουν πολλές άλλες λύσεις, οι οποίες όταν εμφανίστηκαν στο ΡΚΚ, λόγω επαναστατικών διλλημάτων, αγνοήθηκαν (σελ. 145 – 146).
Την περίοδο 1987 – 1988 η πρακτική του κινήματος θα περάσει στον έλεγχο της συμμορίας των τεσσάρων (σελ. 133). Τότε η δράση των ανταρτών θα πάρει νέα τροπή. Την περίοδο 1987 – 1997 άλλαξε τελείως το «είναι» του ΡΚΚ. Θα χαθούν αξιόλογα στελέχη υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες (σελ. 133 – 134). Αν και το ΡΚΚ είναι ένα μαζικό κίνημα, την περίοδο εκείνη κάποιοι ορμώμενοι από ένστικτα άρχουσας τάξης, επιδόθηκαν σε κάθε είδους δολοφονίες και συνωμοσίες (σελ. 134). Μπορούμε να ισχυριστούμε ότι το 90% των μελών του κόμματος έχουν γίνει θύματα αυτής της νοοτροπίας και της συνωμοσίας των προκαθημένων. Η πολιτική κατάσταση στην οποία είχε περιπέσει το ΡΚΚ μπορεί να αξιολογηθεί από την δράση και σύλληψη (σ.σ. και αυτομόληση 13/4/1998) του Şemdin Sakık το 1998. Όλα αυτά στοίχησαν σε απώλεια στελεχών, υλικών υποδομής και υποστηρικτών, συμπαθούντων του κινήματος (σελ. 134).
Η προσπάθεια του Προέδρου Özal αν ευδοκιμούσε, εδώ και καιρό θα είχε βρεθεί ο δρόμος της συμφιλίωσης. Όμως επικράτησε η απληστία, η οικειοποίηση και τα ατομικά συμφέροντα. Έτσι και οι δύο πλευρές ενστερνίσθηκαν την βία μέχρι τέλους (σελ. 146 – 147). Ο τελικός εκτροχιασμός των γεγονότων οφείλεται στη στάση που κράτησε ο κρατικός μηχανισμός μετά τον ύποπτο θάνατο των Özal και Bitlis.
Η σύλληψη των βουλευτών του DEP, το άδειασμα 4.000 οικισμών, η δολοφονία χιλιάδων άοπλων και ουδέτερων πολιτών που δεν είχαν σχέση με το ΡΚΚ, η επιτρεπόμενη δράση του Hizbullah επέφεραν την ακραία αντιπαλότητα (σελ. 148).
Η Εθνική Ταυτότητα και η Υπηκοότητα: Η υπηκοότητα νομικά δείχνει το δεσμό ενός ατόμου με ένα κράτος και δεν εμπεριέχει την εθνική ταυτότητα. Ο υπήκοος μίας χώρας δεν είναι απαραίτητο να φέρει ή να υιοθετεί τα χαρακτηριστικά του κυρίαρχου έθνους του έθνους-κράτους (σελ. 141).
O Öcalan κλείνει αυτό το κεφάλαιο με τη δήλωση: Στην 8η Γ.Σ. προσπάθησα να προωθήσω τις προαναφερόμενες θέσεις και είμαι ανοικτός σε κάθε είδους κριτική.
Ο Öcalan μέσω άμυνάς του στο ΕΔΑΔ από το 2001 θα ανακοινώσει την επανασύσταση του ΡΚΚ, που στηρίζει την εθνική ταυτότητα της Μέσης Ανατολής (Μεσανατολίτη)…
Σημειώσεις
[53] Κοίτα εφημερίδα Radikal, 3/10/2002, Öcalan artık müebbetlik, [54] Κοίτα Περιοδικό Πανεπιστημίου Πολιτικών Επιστημών Άγκυρας, άρθρο Kerem Altınparmak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin Öcalan Kararı, τομ. 58, τευχ. 1, Άγκυρα 1/1/2003. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000001613 [55] Κοίτα Abdullah Öcalan, Sümer Rahip Devletinden Demokratik Uygarlığa, εκδ. οικ. Mezopotamien Verlag und Vertrieb GmbH, Νοέμβριο 2001, Κολονία Γερμανία, τομ.Β’ κεφ. D σελ. 115 -192 .