Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα
Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα (7 – 8 Ιουλίου 2026) δεν άφησε ιδιαίτερα θετικές εντυπώσεις για την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ανησυχία προκαλεί κυρίως το γεγονός ότι ο πρόεδρος Donald Trump εμφανίστηκε θετικός στην αποκατάσταση των αμερικανοτουρκικών αμυντικών σχέσεων, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να επανεξεταστούν οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία, καθώς και το ενδεχόμενο επανένταξής της στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Ήδη άρχισε να γίνεται συζήτηση για μεταφορά των S-400 εκτός τουρκικής επικράτειας ώστε να αρθεί το βασικό εμπόδιο που οδήγησε στις αμερικανικές κυρώσεις.
Βεβαίως, οποιαδήποτε τέτοια εξέλιξη προϋποθέτει την έγκριση του αμερικανικού Κογκρέσου, κάτι που, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν φαίνεται ιδιαίτερα πιθανό.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Tayyip Erdogan ζήτησε την άρση των περιορισμών στην αμυντική συνεργασία με την Τουρκία και την ευρύτερη συμμετοχή της χώρας στις ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες. Πρόκειται για μια εξέλιξη που σίγουρα δεν συνάδει με τη διαχρονικά προκλητική στάση της Άγκυρας απέναντι στην Κύπρο και την Ελλάδα.
Παρότι από τη Σύνοδο δεν προέκυψε κάποια επίσημη απόφαση για την Κύπρο ή να υιοθετεί τις τουρκικές θέσεις για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, η προοπτική ενίσχυσης της αμερικανοτουρκικής αμυντικής συνεργασίας θεωρείται από αρκετούς αναλυτές εξέλιξη που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.
Εκείνο, όμως, που προκάλεσε τη μεγαλύτερη εντύπωση ήταν οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου σχετικά με τη στάση της Τουρκίας απέναντι στον πόλεμο με το Ιράν. Ο Donald Trump, κατά έναν περίεργο και παράδοξο τρόπο, εξέφρασε θετική άποψη για τον ρόλο της Άγκυρας στην περιοχή. Η τοποθέτηση αυτή προκαλεί έντονες ανησυχίες, καθώς η Τουρκία έχει επανειλημμένως κατηγορηθεί ότι επιδεικνύει μεγάλη ανοχή και διατηρεί στενές σχέσεις με ένοπλες οργανώσεις που έχουν χαρακτηριστεί ως τρομοκρατικές από διάφορα κράτη και διεθνείς οργανισμούς. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου γεννούν εύλογα ερωτήματα και δικαιολογημένο προβληματισμό. Πρόκειται ασφαλώς για μια αντίφαση που δύσκολα μπορεί να εξηγηθεί. Και αυτό είναι ίσως το σημείο που πρέπει να εξεταστεί και να εκτιμηθεί στην πραγματική του διάσταση από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Όλα αυτά λαμβάνουν χώρα σε μια περίοδο κατά την οποία η συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών. Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ έχουν αναπτύξει στρατηγικές συνεργασίες υψηλού επιπέδου τόσο στον τομέα της ενέργειας όσο και στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, πραγματοποιούν τακτικές κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και ενισχύουν συνεχώς τον συντονισμό τους σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, γεγονός που καταδεικνύει το βάθος και τη σημασία της μεταξύ τους συνεργασίας.
«Τα πάντα ρει»
Σίγουρα, η Αθήνα εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά διπλωματικά και στρατηγικά πλεονεκτήματα. Οι αμυντικές συμφωνίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία, η στενή συνεργασία με την Κύπρο, το Ισραήλ και άλλες χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και η ενεργός συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, αποτελούν σημαντικούς πυλώνες σταθερότητας και ενισχύουν τη διεθνή της θέση.
Ωστόσο, τίποτε δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο σε έναν κόσμο γεμάτο αντιφάσεις, όπου οι διεθνείς συσχετισμοί και οι σχέσεις μεταξύ των κρατών μεταβάλλονται διαρκώς, ανάλογα με τα γεωπολιτικά και στρατηγικά συμφέροντα της κάθε εποχής. Γι’ αυτό Ελλάδα και Κύπρος οφείλουν να παρακολουθούν με προσοχή τις εξελίξεις, να ενισχύουν τις συμμαχίες τους και να προσαρμόζουν ευέλικτα τη στρατηγική τους στις νέες διεθνείς πραγματικότητες.
Υστερόγραφο: Οι κακές γλώσσες λένε ότι ο πρόεδρος Trump απαξίωσε στο μέγιστο βαθμό την παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού στη Σύνοδο! Ούτε μια απλή φιλοφρόνηση, ούτε μια απλή χειραψία δεν μοιράστηκε μαζί του! Κάτι καθόλου αναμενόμενο, σε μια περίοδο μάλιστα όπου η Αμερικανίδα Πρέσβειρα στην Αθήνα δεν χάνει ευκαιρία να καταθέσει τον θαυμασμό για την Ελλάδα και η χώρα μας γέμισε παντού με αμερικανικές βάσεις!!! Γιατί άραγε; Για να μη χαλάσει χατίρι στον νεοσουλτάνο μήπως;
- Ακαδημαϊκός – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Από το Μονάγρι Λεμεσού – av.avgoustinos@gmail.com