Ίδρυση, Δράση και «Αυτοδιάλυση» του ΡΚΚ (VIIΙ)
Η «Πολιτική Τσιλλέρ»
Μετά τον θάνατο του Özal, στην ΤΔ ξεκινά η φιλολογία περί ένταξης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ)
Το εγχείρημα στηρίζεται από τους Demirel – Ecevit. Αν και η ΤΔ είχε προθυμοποιηθεί από το 1961, επίσημα το αίτημα ένταξης κατατέθηκε το 1987.
Η παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οι συχνές παρεμβάσεις των Ένοπλων Δυνάμεων στο πολιτικό της γίγνεσθαι θα συμβάλουν στο να αναβάλλεται η αποδοχή του αιτήματος μέχρι το 1997. Είναι γεγονός ότι οι κανόνες για τα νέα υποψήφια μέλη τέθηκαν στην Κοπεγχάγη στις 22/6/1993 και η αίτηση της ΤΔ έγινε δεκτή στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (ΕΣ) του Λουξεμβούργου τον Δεκέμβριο του 1997. Η αλήθεια είναι ότι εκτός από μία αξιόλογη μερίδα Τούρκων διανοούμενων η πλειονότητα της άρχουσας τάξης της ΤΔ δεν επιθυμούσε την πλήρη ένταξη στην ΕΕ, αλλά απλώς την εκμετάλλευση των οικονομικών και τελωνειακών διευκολύνσεων που παρέχει η ΕΕ. Τα ίδια συναισθήματα έτρεφαν και οι Ευρωπαϊκές άρχουσες τάξεις!
Στις 25/6/1993 την Πρωθυπουργία της ΤΔ αναλαμβάνει η Tansu Çiller, η οποία θα παραμείνει μέχρι τις 6/3/1996, όπου θα αναλάβει το Υπ. Εξ (28/6/1996 – 30/6/1997) και υπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Necmettin Erbakan. Ξεκινά μία νέα περίοδος όπου η Çiller υπολογίζει να επιλύσει το «Κουρδικό ζήτημα» με ασύμμετρα μέσα. Έτσι ακμάζει το παρακράτος και παράλληλα αλλοιώνεται η δομή του κρατικού μηχανισμού της ΤΔ. Η διαφθορά και η αλαζονεία εμφανίζονται σε όλα τα επίπεδα. Την περίοδο Çiller αποφασίζεται να αντιμετωπιστεί το ΡΚΚ με όλες τις δυνατότητες των Μυστικών Υπηρεσιών, των Ένοπλων Δυνάμεων και με το οργανωμένο έγκλημα συνεργαζόμενο με το παρακράτος (ενισχυμένο με την νεολαία του MHP). Ο αδίστακτος σύζυγος της Πρωθυπουργού Özer Uçuran Çiller (γ. 21/9/1937 – θ. 1/6/2024, Όζέρ Ουτσουράν Τσιλλέρ, το επώνυμο Τσιλλέρ το παίρνει με την πρωθυπουργία της συζύγου του), εγκαθίσταται σε διπλανό δωμάτιο του πρωθυπουργικού γραφείου και αναλαμβάνει να διοικεί τις επιχειρήσεις κατά των Κούρδων και αριστερών διανοούμενων. Το γεγονός αυτό προκαλεί την παραίτηση αρκετών ικανών πολιτικών, που είχαν αναλάβει το Υπ. Εσ.
Σημειώνονται βίαιες και σκληρές πράξεις, όπως:
- Ξεκινά η δυναμική δράση των αντικουρδικών μονάδων πολιτοφυλακής (Korucu = προστάτες, πολιτοφυλακή), που είχαν ιδρυθεί με το Ν.442-26/3/1985 (Νόμος περί υπαίθρου και οικισμών, αρθ.74). Οι συνεργαζόμενοι με το κατεστημένο φύλαρχοι, οπλίζονται, χρηματοδοτούνται και τους παραχωρείται διοικητική ισχύς στην περιφέρειά τους (ή στο φέουδό τους). Η δραστηριότητα κατά του ΡΚΚ γίνεται πηγή εισοδήματος για τους Κούρδους ένθεν κακείθεν. Συμπεριλαμβανόμενων κρατικών λειτουργών, εμπλέκονται σε διακίνηση ναρκωτικών, μαστροπεία, εμπόριο όπλων, μεταφορά λαθρομεταναστών, απαγωγές και εκβιασμούς προς τρίτους και αδύναμους φύλαρχους. Τα «μαύρα έσοδα, ξεπλένονται» σε καζίνα που ακμάζουν στην ΤΔ στην δεκαετία του 1990. Όταν απαγορεύεται η ασύδοτη λειτουργία των καζίνων στην επικράτεια της ΤΔ, θα μεταφερθούν στην κατεχόμενη Κύπρο συνοδευόμενων των παράνομων δραστηριοτήτων τους!
- Την ίδια περίοδο κυρίως στο ΒΚ οργιάζουν οι ανεξιχνίαστες δολοφονίες διανοουμένων, πολιτικών και αντιφρονούντων εύπορων πολιτών. Την δεκαετία 1990 τα θύματα κυμαίνονται από 4.653[23] έως 17.547[24]. Το 80% των θυμάτων ήταν Κουρδικής καταγωγής. Την περίοδο εκείνη οι μυστικές υπηρεσίες χρησιμοποιούσαν λευκά αυτοκίνητα της Renault συναρμολογημένα στην ΤΔ, ο τύπος των οποίων χαρακτηρίζονταν Toros (Τόρος, επίσης ονομασία των οροσειρών Ταύρου στην ΤΔ). Πολλοί αγνοούμενοι απήχθησαν με οχήματα Renault Toros, που έφεραν συμβατικές πινακίδες. Μέχρι επί των ημερών μας δεν βρέθηκε ίχνος από πολλούς απαχθέντες. Είναι γεγονός ότι ο σύζυγος της Pervin Buldan (γ. 6/11/1967, Περβίν Μπουλντάν) βασικής διαμεσολαβήτριας, του DEM το 2025, ο Savaş Buldan (γ 1964 – θ. 4/6/1994, Σαβάς Μπουλντάν) στις 2/6/1994 μαζί με άλλους 2 Κούρδους θα απαχθεί στην Κωνσταντινούπολη από αυτοκινητοπομπή που απαρτίζονταν από λευκά Toros. Στις 4/6/1994 θα βρεθούν νεκροί με σημάδια βασανιστηρίων σε απόσταση 260χλμ. από το σημείο απαγωγής τους. Το DEP αποσύρθηκε από τις τοπικές εκλογές του 1994 επειδή αρκετοί από τους υποψηφίους του είχαν δολοφονηθεί, έχοντας πέσει θύματα ανεξιχνίαστων δολοφονιών.
- Το 1993, στην ΤΔ ιδρύεται η «Διεύθυνση Ομάδων Ειδικών Αποστολών» με μυστικό διάταγμα που εκδόθηκε στις 26/7/1993. Εκπαιδεύονται 8.443 άτομα που σχηματίζουν εικοσαμελείς ομάδες δράσης. Οι ομάδες αναλαμβάνουν δράση στις Κουρδικές περιοχές και συγκεκριμένα «στις αγροτικές εκτάσεις έξω από τις περιοχές ευθύνης των Νομαρχιακών Διευθύνσεων Ασφάλειας». Παράλληλα χρησιμοποιήθηκαν τα διπλωματικά διαβατήρια των Τουρκοκυπρίων για να εδραιωθεί δίκτυο παρακολούθησης Κούρδων στην Ευρώπη. Οι Ομάδες Ειδικών Αποστολών επανδρώθηκαν από «εταιρείες μαϊμού» και ο εξοπλισμός τους «δεν εξοφλήθηκε με χρήμα». Προμηθευτής ήταν η MOSSAD ! Σχεδόν όλοι οι υπεύθυνοι του προγράμματος εμπλέκονταν σε διακίνηση ναρκωτικών και λαθρεμπόριο όπλων. Πολλές εταιρίες που είχαν αναλάβει την υλικοτεχνική υποστήριξη είχαν έδρα στην κατεχόμενη Κύπρο και στο ΗνΒ.
- Στις 28/1/1994 η ΤΔ σε αεροπορική επιδρομή κατά του στρατοπέδου Zeli (Ζελί) του ΡΚΚ, πλησίον της πρωτεύουσας του YNK Süleymaniye (Σουλεϊμανίγια), θα σκοτωθούν τουλάχιστον 200 μέλη του ΡΚΚ. Οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν με τις Ειδικές Δυνάμεις, όπου ορεινή ταξιαρχία 4.000 ανδρών στις 6/2/1994 θα εισβάλλει στο Ιράκ, όπου θα εισχωρήσει σε βάθος 15 χλμ.
- Την περίοδο 1992 – 1996 παρότι η ΤΔ:
- Δαπανά ετησίως 10 δις $ για την αντιμετώπιση των Κουρδικών δυνάμεων,
- Εξοντώνει περίπου 8.000 μαχητές του ΡΚΚ,
- Καταστρέφει περίπου 1.500 Κουρδικά χωριά στο ΒΚ,
- Με κόστος 250 – 375 εκ.$, οι Ένοπλες Δυνάμεις το 1995 εισέβαλλαν στο ΝΚ, τελώντας την μεγαλύτερη εξωτερική ένοπλη επέμβαση μετά την Κύπρο.
Δεν κατόρθωσε να καταστρέψει την στρατιωτική ικανότητα του ΡΚΚ[25].
Τον Ιούνιο του 1993, το ΡΚΚ οργανώνει στο εξωτερικό βομβιστικές επιθέσεις κατά διπλωματικών και εμπορικών στόχων της ΤΔ. Στις 4/11/1993 το ΡΚΚ θα επιτεθεί σε γραφεία της Τουρκικής Αεροπορικής Εταιρείας (Türk Hava Yolları) και Τουρκικές τράπεζες, πρεσβείες, καφετέριες και επιχειρήσεις σε ΗνΒ, Ελβετία, Δανία, Αυστρία, Νορβηγία, Γαλλία και Γερμανία. Αυτές οι επιθέσεις είχαν ως αποτέλεσμα ένα θάνατο και 16 τραυματισμούς Τούρκων. Εκτός από τη μεταφορά της τρομοκρατίας στο εξωτερικό, οι υλικές ζημιές στο κατεστημένο συνήθως αποζημιώνονται από τη χώρα υποδοχής, μια πρακτική που επιφέρει πρόσθετο βάρος σε αυτές τις χώρες. Την περίοδο αυτή για πρώτη φορά η γερμανική κυβέρνηση κινείται κατά γνωστών οργανώσεων του PKK που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ. Μέχρι το 1994, το PKK είχε κηρυχθεί παράνομο τόσο στη Γαλλία όσο και στη Γερμανία, αλλά όχι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, που κινούνται σ’ αυτή την κατεύθυνση.
Ο Τουρκικός στρατός επεκτείνει την στρατηγική αντιμετώπισης του ΡΚΚ. Οι επιθέσεις κατά των Κουρδικών θέσεων δεν περιορίζονται μόνο στις ζεστές ημέρες (από Απρίλιο μέχρι Οκτώβριο) αλλά συνεχίζονται κατά την διάρκεια όλου του έτους. Η Πρωθυπουργός δηλώνει ότι το κράτος διαθέτει τα ονόματα των επιχειρηματιών που υποστηρίζουν το ΡΚΚ. Το παρακράτος ξεκινά δολοφονικές επιθέσεις κατά απλών Κούρδων πολιτών αλλά και κατά επιφανών ατόμων.
Στις 11/5/1994, δημιουργείται στην ΤΔ ένα νέο νόμιμο Κουρδοκεντρικό πολιτικό κόμμα, το HADEP (Halkın Demokrasi Partisi, Κόμμα Δημοκρατία του Λαού) στη θέση των παυθέντων HEP και DEP. Το HADEP υποστηρίχθηκε από Κουρδικές και εξωκοινοβουλευτικές Τουρκικές αριστερές οργανώσεις. Παρά τις πολιτικές πιέσεις, τους νομικούς περιορισμούς και τον αποθαρρυντικό αντίκτυπο περίπου 20 δολοφονιών ηγετικών μελών του HEP και του DEP, ο νέος σχηματισμός επέδειξε την ικανότητά του να κινητοποιήσει σημαντικά τμήματα του Κουρδικού πληθυσμού.
Στις 2/3/1994, λόγω ομιλίας που εκφώνησε στις ΗΠA, άρθηκε η βουλευτική ασυλία της διεθνώς βραβευμένης Κουρδικής καταγωγής βουλευτή του SHP, Leylâ Zana (γ.3/5/1961, Λεϊλά Ζανά, επανήλθε το όνομα της στην επικαιρότητα τέλη του 2025). Με ψηφοφορία στην TBMM, θα αρθεί η βουλευτική ασυλία και των Orhan Doğan (Ορχάν Ντογάν), Hatip Dicle(Χατίπ Ντιζλέ), Ahmet Türk(Αχμέτ Τούρκ), Sırrı Sakık(Σιρρί Σακίκ) και Mahmut Alınak(Μαχμούτ Αλίνακ). Τον Δεκέμβριο του 1994, μαζί με τους 4 βουλευτές, η Ζανά κατηγορήθηκε για προδοσία και συμμετοχή στον ένοπλο αγώνα του ΡΚΚ. Οι κατηγορίες για προδοσία δεν τέθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου και η Ζανά αρνήθηκε την σχέση της με το ΡΚΚ. Ωστόσο, με την Εισαγγελία να βασίζεται σε καταθέσεις μαρτύρων που φέρεται να ελήφθησαν κατόπιν βασανιστηρίων, η Ζανά και οι άλλοι 4 καταδικάστηκαν σε 15 χρόνια κάθειρξης. Στις 9/7/2004, μετά από αίτημα της Εισαγγελέα περί ακύρωσης της ετυμηγορίας λόγω τεχνικών λεπτομερειών, το Ανώτατο Εφετείο διέταξε την αποφυλάκιση της Ζανά και των άλλων κατηγορουμένων.
Από την μία η κάθε είδους «κρατικής τρομοκρατίας» από την άλλη οι άτακτες επιδρομές των Κούρδων ανταρτών σε θέσεις σωμάτων ασφαλείας της ΤΔ, δεν άφηναν περιθώρια ειρηνευτικών συζητήσεων ΤΔ – ΡΚΚ. Ο στρατός εκτελεί ισχυρές επιθέσεις κατά των Κούρδων ανταρτών, παράλληλα φυλακίζονται οι δημοκρατικά εκλεγμένοι Κούρδοι βουλευτές του HADEP.
Κατόπιν εντολής της Πρωθυπουργού Çiller με το σχέδιο «Πράσινο» (Yeşil) να εξοντωθεί ο Öcalan στην Συριακή επικράτεια, η MİT αποτυγχάνει στην εφαρμογή του σχεδίου.
Η Ανασύνταξη του ΡΚΚ & Η Αναζήτηση Πολιτικής Λύσης
Στις 8-28/1/1995 θα συγκροτηθεί η 5η ΓΣ του ΡΚΚ στο ΝΚ, η οποία θα χαρακτηριστεί από τον Öcalan ως «μεταρρυθμιστική συνέλευση». Κατά την διάρκεια της ΓΣ αναθεωρείται το καταστατικό του κόμματος. Καταργείται το σφυροδρέπανο από την σημαία του ΡΚΚ. Εμφανίζονται φράξιες που δεν θα συμμορφωθούν με την εν λόγω απόφαση, μερικές εξ αυτών θα διαχωρίσουν τις θέσεις τους με τη κεντρική διοίκηση. Ως προς το αναθεωρημένο καταστατικό, το ΡΚΚ μπορούσε πλέον να συνεργαστεί με χώρα, οργανισμό, θεσμό ή άτομο, με σκοπό την στήριξη του κόμματος. Έτσι βάσει των δεδομένων, τέλη του 1996 στην Ευρώπη λειτουργούν 439 Κουρδικές οργανώσεις[26], που σχετίζονται με το ΡΚΚ. Παράλληλα το ΡΚΚ συνεργάζεται με 398 τοπικές οργανώσεις από 24 Δυτικές χώρες[27].
Μετά την ίδρυση της Κουρδικής Συνομοσπονδίας της Ευρώπης το 1994, στην 5η ΓΣ αποφασίζεται να συσταθεί η «εν Εξορία Βουλή» του ΒΚ. Έτσι από τις 12/1/1995 ξεκινούν οι προσπάθειες σύστασης της εν Εξορία Βουλής του Κουρδιστάν (PKDW, Parlamana Kurdistane Li Derveyi Welat). Στις 12/4/1995 στη Χάγη θα ανακοινωθεί η ίδρυση της «εν Εξορία Κουρδικής Βουλής» που συγκροτούνταν από 65 μέλη και θα λειτουργούσε στην Ολλανδία ή στις Βρυξέλες.
Σημειώσεις
[23] Κοίτα εφημερίδα Hürriyet, 24/3/2005, Banu Tuna, Benim de söyleyecek sözüm var. [24] Κοίτα Derinhaber 27/7/2009, Korkulu Rüya Toros Taksi, βασισμένο στο άρθρο Göksel Göksu, CNN Türk. [25] Κοίτα άρθρο – μελέτη Hamit Bozarslan, Turkey’s Elections and the Kurds, περιοδικό Middle East Report, τεύχ. 199, Απρ.- Ιουν. 1996. [26] Κοίτα εφημερίδα Hürriyet, 4/4/2008, PKK’nın yurt dışı kuruluşları [27] Σε χώρες: ΗΠΑ, ΗνΒ, Γερμανία, Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Ολλανδία, Ελβετία, Ιταλία, Ισπανία, Σουηδία, Ιρλανδία, Καναδά, Ουγγαρία, Νορβηγία, Ρουμανία , Ελλάδα, κ.ά. Κοίτα Erol Kurubaş, Kürt Sorununun Uluslararası Boyutu ve Türkiye, εκδ. Οικ. Nobel, Άγκυρα 2004, τομ.2, σελ. 136 – 139.