Ριζοκάρπασο: Γιαννούλα Λαζαρίδου Βασιλείου + (1937- 17/05/2025)
Στάθηκε δίπλα στα εγκλωβισμένα παιδιά του Ριζοκαρπάσου σαν φως μέσα στο σκοτάδι, αφήνοντας πίσω της μια παρακαταθήκη ψυχής που θα μείνει ζωντανή στη μνήμη όλων.
Σκέφτομαι τα παιδιά μου που ζούνε μακριά μου.
Σκέφτομαι την πατρίδα που σέρνει το ζυγό του Αττίλα.
Σκέφτομαι τους γονείς μου που είναι βαθιά στο χώμα
πριν τόσα τόσα χρόνια,
με πίκρα και συμπόνοια (ποίημα της Γιαννούλας Βασιλείου).
Η Γιαννούλα Λαζαρίδου Βασιλείου γεννήθηκε στο Ριζοκάρπασο1 το 1937. Ήταν νυμφευμένη με τον Βασίλειο Λαζαρίδη με τον οποίο απέκτησε πέντε παιδιά, την Σμαράγδα, την Μαρία, τον Φώτη, τον Πολύβιο και τον Νίκο. Έζησε όλη τη φρίκη του πολέμου και της κατοχής.
Υπήρξε μια σπουδαία παιδαγωγός και άνθρωπος, σύμβολο αντοχής, αξιοπρέπειας και ελπίδας στις κατεχόμενες περιοχές της πατρίδας μας. Κράτησε, κάτω από αντίξοες συνθήκες, ζωντανή τη φλόγα της ελληνικής παιδείας για δεκαετίες, υπό συνθήκες σκλαβιάς, μέχρι την αφυπηρέτησή της το 1996. Με τη στάση ζωής και το έργο της, τίμησε την έννοια του λειτουργήματος και ενσάρκωσε την έννοια της πολιτιστικής αντίστασης.
Το πέρασμά της Γιαννούλας Βασιλείου από τον κόσμο της εκπαίδευσης και ειδικότερα των εκπαιδευτηρίων Ριζοκαρπάσου, αποτελεί σταθμό στην ιστορία της μεγάλης οικογένειας των δασκάλων. Η προσφορά της στην εκπαίδευση και η αφοσίωσή της στα εγκλωβισμένα παιδιά του Ριζοκαρπάσου δεν ήταν απλώς καθήκον, ήταν πράξη ψυχής, αντίστασης και αγάπης σε χρόνια δύσκολα. Στάθηκε δίπλα στα εγκλωβισμένα παιδιά σαν φως μέσα στο σκοτάδι, αφήνοντας πίσω της μια παρακαταθήκη ψυχής που θα μείνει ζωντανή στη μνήμη όλων.
Όταν ρωτήθηκε: «κυρία Γιαννούλα δεν σκέφτηκες ποτέ να έρθεις στις ελεύθερες περιοχές;», η απάντησή της ήταν συγκλονιστική: «Τζαι που θα αφήσω τα μωρά μου;»! Προτιμούσε να μείνει στο Ριζοκάρπασο, να προσέχει και να διδάσκει τα λιγοστά παιδιά των εγκλωβισμένων μας, παρά τα δικά της παιδιά και τα δικά της εγγόνια που ζούσαν στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου.
Ως αναγνώριση της προσφοράς της, το Υπουργείο Παιδείας της απένειμε τιμητικά τον τίτλο της Επιθεωρήτριας Δημοτικής Εκπαίδευσης.
Έφερε τον τιμητικό χαρακτηρισμό από την Πολιτεία ως «δασκάλα του Έθνους» μαζί με τις εκπαιδευτικούς Δέσποινα Κολατσή και Ελένη Φωκά, που επίσης εργάστηκαν στην κατεχόμενη Καρπασία από τα πρώτα χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, κάτω από αντίξοες συνθήκες και χωρίς βιβλία.
Η Γιαννούλα Λαζαρίδου Βασιλείου ταξίδεψε για αιωνιότητα το Σάββατο 17 Μαΐου 2025. Έφυγε αξιοπρεπώς, όπως αξιοπρεπώς έζησε υπό συνθήκες κατοχής, σε ηλικία 88 ετών. Νοσηλευόταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, όπου είχε μεταφερθεί από το Ριζοκάρπασο λόγω προβλημάτων υγείας. Η κηδεία της τελέστηκε στο αγαπημένο της χωριό, το σκλαβωμένο Ριζοκάρπασο, εκεί όπου έδωσε όλη της την ψυχή για να μείνει ζωντανή η ελπίδα της επιστροφής.
Τα Κοινοτικά Συμβούλια Ριζοκαρπάσου εξέδωσαν ανακοίνωση εκφράζοντας τα ειλικρινή τους συλλυπητήρια στην οικογένεια της, τονίζοντας το σημαντικό έργο και την προσφορά της στα παιδιά που παρέμειναν εγκλωβισμένα στο Ριζοκάρπασο: «…Το πέρασμά της από τον κόσμο της εκπαίδευσης και ειδικότερα των εκπαιδευτηρίων Ριζοκαρπάσου, αποτελεί σταθμό στην ιστορία της μεγάλης οικογένειας των δασκάλων. Εάν η απώλεια είναι συνάρτηση της προσφοράς τότε το κενό που αφήνει ο θάνατός της είναι τεράστιο.
Δεν υπήρξε μόνο μια εξαιρετική δασκάλα, υπήρξε μια σπουδαία παιδαγωγός. Επιτυχημένη σε όλους τους τομείς της ζωής: άνθρωπος, δασκάλα, σύζυγος, μητέρα και γιαγιά.
Έθεσε τις διδακτικές της ικανότητες σε δεινή δοκιμασία. Εξυπηρέτησε τους πάντες, οι αξίες και οι γνώσεις που την διέκριναν αποτέλεσαν για κάθε εγκλωβισμένο παιδί του Ριζοκαρπάσου πολύτιμη παρακαταθήκη.
Το χώμα του Ριζοκαρπάσου που θα σε σκεπάσει, να είναι ελαφρύ. Καλό ταξίδι στο ΦΩΣ, Καλό Παράδεισο!
Τα Κοινοτικά Συμβούλια Αγίας Τριάδας, Ανάβρυσης και Λεκού, η Σχολική Εφορεία Ριζοκαρπάσου και ο κάθε Ριζοκαρπασίτης εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια στο σύζυγο της Βασίλη, τα παιδιά της Σμαράγδα, Μαρία, Φώτη, Πολύβιο, Νίκο και στα εγγόνια της».
Συγκινητικός και ο αποχαιρετισμός από το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών: «Αποχετεύουμε με βαθύ σεβασμό και συγκίνηση τη δασκάλα Γιαννούλα Λαζαρίδου Βασιλείου, μια εμβληματική μορφή της κυπριακής εκπαίδευσης και σύμβολο αντοχής, αξιοπρέπειας και ελπίδας στις κατεχόμενες περιοχές της πατρίδας μας. Η Γιαννούλα Βασιλείου υπηρέτησε με αυταπάρνηση στο Ριζοκάρπασο, κρατώντας ζωντανή τη φλόγα της παιδείας και της ελληνικής γλώσσας για δεκαετίες, υπό συνθήκες κατοχής και αποκλεισμού. Η μνήμη και η παρακαταθήκη της θα μας καθοδηγούν στον αγώνα για ελευθερία, δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια για όλους τους ανθρώπους – και για όλα τα μέρη του τόπου μας.
- Το Ριζοκάρπασο είναι ένα μεγάλο χωριό της επαρχίας Αμμοχώστου, στη κατεχόμενη χερσόνησο της Καρπασίας, γνωστή για την άγρια και παρθένα φύση της, τις πολλές εκκλησίες και τις όμορφες παραλίες της..
*Μικρό απόσπασμα από το υπό έκδοση βιβλίο μου, «οι Ελεύθεροι πολιορκιμένοι της Καρπασίας και οι ηρωίδες Διδασκάλισσες Ελένη Φωκά, Γιαννούλα Βασιλείου και Δέσποινα Κολατσή Μουζούρη». Με αναφορές στην επίσκεψη τους στη Λάρισα (Δεκέμβριος του 1996) μετά από πρόσκληση του Συλλόγου Κυπρίων Νομού Λάρισας, όπου διοργανωθήκαν πολλές εκδηλώσεις, κυρίως σε σχολεία της Πόλης στις οποίες μίλησαν για την τουρκική κατοχή στην Κύπρο και τις συνέπειες της, καθώς και τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των «εγκλωβισμένων» της Καρπασίας.
- Ακαδημαϊκός – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Από το Μονάγρι Λεμεσού av.avgoustinοs@gmail.com