ΤΑ ΕΚ ΠΑΡΑΔΡΟΜΗΣ – Συλλογή ποιημάτων Σπύρου Κέττηρου
Πριν λίγες μέρες συναντήθηκα με τον Σπύρο Κέττηρο που έχει να τον δω από το 1972 όταν πραγματοποιήθηκαν οι φοιτητικές εκλογές για το Δ.Σ. της ΕΦΕΚ του 1972, και εγώ ήμουν επικεφαλής της φοιτητικής παράταξης ΔΡΑΣΙΣ – ΚΕΣ και ο Σπύρος ήταν εκεί ως συντάκτης του «Φ» υποθέτω, για να τις καλύψει.
- Νίκος Κουτσού, τέως βουλευτής
Τελευταία μιλούσαμε στο τηλέφωνο αλλά δεν είχαμε συναντηθεί.
Έτσι όταν κτύπησε το κουδούνι του διαμερίσματος που μένω πρέπει να πω ότι ξαφνιάστηκα. Η έκπληξη μου μεγάλωσε όταν μου αφιέρωσε την πιο πάνω ποιητική του συλλογή.
Διαβάζοντας την και προσπαθώντας να την μελετήσω, μου γεννήθηκε η ιδέα, να γράψω λίγα λόγια για αυτή την ποιητική συλλογή, κάτι που ουδέποτε στην ζωή μου έκανα και γι’ αυτό ζητώ από την αρχή ένα μεγάλο συγγνώμη, για τυχόν λάθη ή παραλήψεις.
Η ποίηση του Σπύρου Κέττηρου βασίζεται σε τρία γεγονότα, που φαίνεται ότι σημάδεψαν την ζωή του και όλη του την πορεία.
- Ο Απελευθερωτικός Αγώνας της Ε.Ο.Κ.Α. του 1955
- Η Τουρκική εισβολή και η προσφυγιά
- Η Καθημερινότητα και τα προβλήματα της
Θα μπορούσαμε να την ονομάσουμε «εμπειρική» ποίηση. Μαζί με όσα γεγονότα έζησε και τη φιλοσοφία της ζωής που πιστεύει, αποτελούν την βάση της ποίησης του Σπύρου Κέττηρου
1ον Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥ 1955
Είναι χαρακτηριστικό το πρώτο του ποίημα. Αρχίζει με αναφορά σ’ αυτό τον Αγώνα:
ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ σελ. 17
Μας γέννησαν Πρωταπριλιάδες, δεν ήταν ψέμα
μας γεννήσαν μίαν αυγή, όταν ο κόσμος ξύπνησε
κι η πόλη, το χωριό και το βουνό τον ήλιο χαιρετούσαν ….
Αυτό και άλλα πολλά ποιήματα υμνούν τον αγώνα του 1955 στον οποίο ο ποιητής ως μαθητής υπήρξε μέλος της, ομαδάρχης της ΑΝΕ το 1957, στα δέκα επτά του χρόνια.
2ον ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΙΑ
Η ΚΑΤΑΡΑ σελ. 35
Είναι π’ αφήσαμε άταφα τα κορμιά των στις ακτές
βορά στις αγέλες των σκύλων
Είναι που δεν εδείξαμε σπαθί στον καταδότη
Που έφερε απ’ το πίσω μονοπάτι τ’ ασκέρι …….
Σε πολλά άλλα ποιήματα του αναφέρεται ο ποιητής στην εισβολή και την προσφυγιά. Π.χ.
ΩΣ ΕΚΕΙ σελ. 51
Τέτοιες πορείες ως εκεί που απαγορεύεται
κάνε χίλιες την ημέρα
Τέτοια γλυκανάλατα, ειρηνικά φληναφήματα
μεταξύ τυρού και αχλαδίου
αράδιασε όσα θέλεις
Σου σκότωσαν τον πατέρα, μωρέ
σου εξευτέλισαν την μάνα, π’ ανάθεμά σε
σου βίασαν την αδελφή, κοπρίτη
και συ πετάς χαρταετούς ειρήνης
Δειλέ και μπάσταρδε
3ον Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Πολλά τα ποιήματα του αναφέρονται στα καθημερινά προβλήματα της ζωής π.χ.: Θάνατος
Η ΔΙΑΒΑΣΗ σελ. 71
Μην ξεχορτίζετε τον τάφο μου, παρακαλώ
Κι αυτή την πλάκα να την σηκώσετε από πάνω μου
είναι βαριά, δεν την αντέχω, λιποθυμώ…….
Τεκνογονία, αχαριστία
ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ σελ. 81
Το ζην ποιος είπε πως δεν ήταν
καρπός μιας νύκτας ηδονικής σαν άλλες
μια σύλληψη κατά σύμπτωση
μια εκ καθήκοντος πράξη αμελής
Και το ευ ζην, Αλέξανδρε, μπορεί και να ΄ταν
σκέτο επάγγελμα, μια αγγαρεία εξ ανάγκης
που επέβαλε στον δάσκαλο ο βασιλεύς πατήρ…..
Τυπολατρία vs Ικανότητα
ΑΜΑ ΔΕΝ ΚΕΚΤΗΣΑΙ ΠΤΥΧΙΟΥ σελ. 31
Το γράμμα το ‘φερε ο αέρας μετά, όταν φύσηξε
και σκόρπισε τα μυρσίνια και τις δάφνες στην πλατεία
«Κύριε, μετά λύπης σας πληροφορούμε ότι
δεν κατέστη δυνατή η πρόσληψίς σας εις την υπηρεσίαν,
καθότι δεν κέκτησθε πτυχίου» …..
Λιποταξία
ΗΡΩΕΣ σελ. 33
Το λάθος τους
είναι που πέθαναν χωρίς να μας ρωτήσουν
Η ατυχία τους
είναι που δεν μας πρόλαβαν, να βγούν από το χώμα
να σταθούν ανάχωμα στη στράτα μας
όταν παίρναμε το δρόμο της άτακτης φυγής ….
Κομματική Μιζέρια- Κατάπτωση
ΤΑ ΚΑΛΠΙΚΑ σελ. 39
Ξαναμοίρασαν την τράπουλα
σημαδεμένη στα κομματικά επιτελεία
κι αντάλλαξαν πιόνια στην σκακιέρα
Πόλεμος και ποιοι την πληρώνουν θυσιάζοντας την ζωή τους
Ο ΠΟΛΕΜΟΣ σελ. 43
Ο πόλεμος ετελείωσε χωρίς θύματα
κανένας απ’ τις βασιλικές οικογένειες δεν έπαθε τίποτε
Ο διάδοχος ήταν στο επιτελείο
ο πρίγκιπας δεν κατετάγη, μη ενηλικιωθείς
Σώθηκαν όλοι, ευτυχώς
Κι ο πόλεμος ετελείωσε με έντιμη συνθήκη
που όριζε τα δικαιώματα της κάθε δυναστείας
ένθεν και ένθεν του πελάγου ….
Σαν γενική παρατήρηση: Εντυπωσιάζει η πολυμάθεια, η ευρυμάθεια και η ακρίβεια του ποιητή.
Σαν επίλογος θεωρώ ότι δεν υπάρχει καλύτερος από αυτόν του αείμνηστου Μιχάλη Πασιαρδή
Καλοτάξιδο να’ ναι το βιβλίο ….
Εύχομαι σύντομα να έχουμε στα χέρια μας τα υπό έκδοση βιβλία που αναφέρονται στο εξώφυλλο. Πιστεύω ότι θα είναι σημαντική προσφορά στην σύγχρονη κυπριακή ιστορία.