Η πολιτική του φόβου και οι σκιές των μαζικών απελάσεων
Όταν η ρητορική της μετανάστευσης αντιγράφει πρότυπα εξουσίας και αγνοεί την πραγματικότητα.
Η δημοκρατία χρειάζεται λύσεις και όχι συνθήματα.
Η συζήτηση γύρω από τη μετανάστευση επιστρέφει συχνά στο δημόσιο διάλογο με ένταση και συναισθηματική φόρτιση.
Σε πολλές χώρες, η πολιτική αντιπαράθεση μετατρέπεται εύκολα σε ανταγωνισμό σκληρής ρητορικής, όπου τα συνθήματα υπερισχύουν της ουσιαστικής πολιτικής. Ένα πρόσφατο παράδειγμα αυτής της τάσης παρουσιάζεται στο άρθρο «Is Hanson planning to copy Trump on mass deportation?» του , που δημοσιεύθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2026 στο δημόσιο πολιτικό περιοδικό πολιτικής ανάλυσης Pearls and Irritations του John Menadue.
Στο άρθρο αυτό εξετάζεται η πρόταση του κόμματος One Nation της Αυστραλίας για την απέλαση 75.000 μεταναστών χωρίς νόμιμα έγγραφα, μια πρόταση που θυμίζει την πολιτική μαζικών απελάσεων που υποστήριξε ο Ντόναλντ Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι η πολιτική αυτή παρουσιάζεται με απλοϊκό τρόπο στη δημόσια συζήτηση, ενώ στην πράξη απαιτεί τεράστιους οικονομικούς πόρους, διοικητική οργάνωση και μακροχρόνιες νομικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Rizvi, μια πολιτική μαζικών απελάσεων δεν είναι απλώς μια πολιτική δήλωση. Περιλαμβάνει τέσσερα βασικά στάδια που είναι ο εντοπισμός των μεταναστών χωρίς χαρτιά, η κράτηση τους μέχρι να διευθετηθούν ζητήματα ταυτότητας και νομιμότητας, οι δικαστικές διαδικασίες και οι διαπραγματεύσεις με τις χώρες προέλευσης για την επιστροφή τους. Όλα αυτά απαιτούν τεράστιες κρατικές δαπάνες και χιλιάδες υπαλλήλους επιβολής του νόμου.
Ο συγγραφέας επισημαίνει επίσης ότι ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η πολιτική αυτή προωθήθηκε με ένταση, η εφαρμογή της συνοδεύτηκε από τεράστια χρηματοδότηση, στρατιωτικοποιημένες επιχειρήσεις και σοβαρούς κινδύνους λαθών ή καταχρήσεων εξουσίας. Αυτό αναδεικνύει το χάσμα που συχνά υπάρχει ανάμεσα στη ρητορική των πολιτικών εκστρατειών και στην πραγματικότητα της διοίκησης ενός κράτους.
Η ουσία της συζήτησης δεν αφορά μόνο τη μετανάστευση. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι δημοκρατίες αντιμετωπίζουν πολύπλοκα κοινωνικά ζητήματα. Όταν οι πολιτικές προτάσεις βασίζονται κυρίως στον φόβο ή στην αντιγραφή μοντέλων από άλλες χώρες χωρίς προσαρμογή στις εθνικές συνθήκες, υπάρχει ο κίνδυνος να υποκατασταθεί ο ορθολογικός διάλογος από πολιτικά συνθήματα.
Η μετανάστευση αποτελεί ένα πολυδιάστατο φαινόμενο που συνδέεται με την οικονομία, την κοινωνική συνοχή, τη δημογραφία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Για αυτόν τον λόγο απαιτεί πολιτικές που στηρίζονται σε δεδομένα, θεσμικές διαδικασίες και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Οι απλές και εύκολες λύσεις μπορεί να ακούγονται ελκυστικές, αλλά σπάνια αντέχουν στη δοκιμασία της πραγματικότητας.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η πολιτική της μετανάστευσης χρειάζεται ισορροπία ανάμεσα στη διαχείριση των συνόρων και στον σεβασμό των θεμελιωδών αξιών των δημοκρατικών κοινωνιών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση που ανοίγει το άρθρο του Abul Rizvi λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η πολιτική δεν μπορεί να περιορίζεται σε επικοινωνιακές στρατηγικές αλλά οφείλει να αντιμετωπίζει τις πραγματικές προκλήσεις με σοβαρότητα και υπευθυνότητα.
- Η Ήρα Θεοφίλου είναι αναλύτρια διεθνών σχέσεων με εστίαση στη γεωπολιτική, την ασφάλεια και τις μετατοπίσεις ισχύος στο σύγχρονο διεθνές σύστημα.